หลักการเบื้องต้นการสื่อสารมวลชนออนไลน์ ตอนที่ 1
ปิดเรียนเป็นสัปดาห์ที่ สองในวิชา RT359 และ CA351 การสื่อสารมวลชนออนไลน์ ซึ่งเปิดเป็นพิเศษปีแรกที่คณะ เนื่องจากว่า เราเห็นถึงความสำคัญของการสื่อสารออนไลน์ และการต่อยอดองค์ความรู้ด้านการผลิตรายการวิทยุและโทรทัศน์มาสู่สื่อออนไลน์
อย่างที่อาจทราบกันว่า สื่อออนไลน์นั้นกำลังเติบโต และ มีความสำคัญมาก ใครที่มีความรู้ความสามรถด้านนี้ ก็เหมือนเป็นอาวุธเสริมในการทำงานสื่อสารมวลชน แต่ในเมื่อเราเป็นคนสื่อ จะเพียงแค่ใช้เทคโนโลยีเป็นไม่ได้ จำเป็นต้องรู้ว่า การสื่อสารรูปแบบนี้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพควรทำอย่างไร และนั่นคือเป้าหมายของวิชานี้
หลักการเบื้องต้นการสื่อสารมวลชนออนไลน์
เริ่ม ต้นเรียนกันด้วยเรื่องพื้นฐานให้เข้าใจความแตกต่างของสื่อออนไลน์ ลักษณะพิเศษเฉพาะตัวของการสื่อสารรูปแบบนี้ คือ นอกจาก จะสามารถเป็นเชิงลึกได้เหมือนที่หนังสือพิมพ์ทำ เพราะมีเนื้อที่ไม่จำกัดและมีลักษณะของการเชื่อมต่อข้อมูลไม่มีวันจบ ทำให้สามารถให้ข้อมูลที่ลึก กว้าง และรอบด้านได้ ในขณะเดียวกันก็มีคุณสมบัติที่สามารถสร้างสื่อที่น่าสนใจ น่าติดตามได้ไม่แพ้กับวิทยุและโทรทัศน์ เพราะมีความสามารถในเรื่องของ multimedia และมีคุณสมบัติของการเป็นสื่อที่ “เร็ว” สามารถอัพเดทข้อมูล ข่าวสารได้ทันที ตลอดเวลา นอกจากคุณสมบัติทั้งสองเรื่องแล้ว สื่อออนไลน์
.
.
โมเดลการส่ง-รับสารที่ต่างไป
การสื่อสารยังคงมีช่องทางสำคัญ 4 ส่วนคือ ผู้ส่งสาร, ผู้รับสาร, สาร, และช่องทางการสื่อสาร
การ สื่อสารออนไลน์นั้น ช่องทางก็คือ platform และเครื่องมือต่างๆ ที่สามารถสื่อสารได้บนอินเตอร์เน็ต ไม่ว่าจะเป็นเว็บไซต์ blog chat room forum หรือแม้แต่ e-mail
ผู้ส่งสาร : ไม่ใช่ผู้ควบคุมเนื้อหาเพียงฝ่ายเดียวอีก ต่อไป ต้องทำาการบ้านในการหารูปแบบการนำา เสนอ และใช้ช่องทาง/สื่อที่หลาก หลาย พัฒนาประเด็นเรื่องราวให้หลายแง่มุม ทำหน้าที่รวบรวมข้อเท็จจริงมาเสนอ และ ให้พื้นที่ในการโต้ตอบแก่ผู้รับสาร
สาร: มีความลึก มีเนื้อหารอบด้าน หลากมุม เป็น Multimedia สามารถอัพเดทได้ทันที มีลักษณะเชื่อมโยงไปสู่ขอมูลอืนๆ เว็บอื่นๆ เพื่อให้ได้รู้มากขึน ้ รวมถึงมีการเปิดให้มีปฏิสัมพันธ์ และเพื่อให้ง่ายต่อการอ่าน เรื่องไม่ควรยาวเกินไป แต่ควรย่อยเรื่องเป็นส่วนต่างๆ ให้ผู้รับสาร สามารถเลือกรับได้ตามความพอใจ
ผู้รับสาร มีลักษณะการรับสาร ดังนี้
- ผู้รับสารในสื่อออนไลน์เป็นกลุ่มผู้รับที่เอาแต่ใจตัวเองมาก เป็นเพราะ ธรรมชาติในการรับสื่อที่มีความอดทนน้อยต่อการอยู่กับหน้าจอเป็นเวลานานๆ และ สามารถถูกดึงความสนใจไปที่อื่น
- ผู้รับสารสื่อออนไลน์ก็ต้องการสารที่น่าสนใจทั้งเรื่องของเนื้อหา การใช้วิดีโอ รูปภาพ เสียง ตลอดจนการออกแบบเว็บไซด์ที่เหมาะสมน่าสนใจ
- ส่วนใหญ่ผู้รับสาร จะคาดหวังให้ข้อมูลข่าวสารที่อยู่ในสื่อออนไลน์นั้น “มีความลึก และ รอบด้าน” เพราะส่วนมาก จะมีการรับข้อมูลมาจากสื่ออื่นแล้ว และอยากหาข้อมูลเพิ่มเติม อีกทั้งยังเป็นความคาดหวังด้วยว่า ตามธรรมชาติที่มีสื่อไม่จำกัด สามารถสร้างความหลากหลายได้ สื่อออนไลน์ก็ควรมีเนื้อหาที่นำเสนอได้ทั้งเชิงลึกและเชิงกว้างมากกว่าสื่อ อื่นๆ
นักวิชาการที่ศึกษาเรื่องการสื่อสารออนไลน์ หรือ Online Journalism ในต่างประเทศ มีความพยายามในการวางแนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับสาขาวิชานี้ ซึ่งได้มีการสรุปแนวคิดที่น่าสนใจเรื่อง “BASIC Principle of Online Journalism” หรือผู้เขียนขอเรียกชื่อสั้นๆ ว่า แนวคิด “BASIC” ติดตามได้ต่อในครั้งหน้าคะ
———————–
อ้างอิงจาก
Craig, R. 2005. Online Journalism. Canada : Wadsworth.
Briggs, Mark. 2007. Journalism 2.0 How to survive and thrive. USA : The Institute for Interactive Journalism.
หมายเหตุ บทความนี้ เขียนโดยอาจารย์นิเทศศาสตร์ แห่งบล็อก บันทึกอาจารย์นิเทศศาสตร์ ที่ OKnation.net เสนอ ความรู้เรื่องวารสารศาสตร์ออนไลน์ ซึ่งเป็นเรื่องใหม่ของไทย เห็นว่ามีประโยชน์เป็นอย่างยิ่งจึงขอนุญาตินำมาเผยแพร่ใน สารบัญบทความไทย แห่งนี้ และขอขอบคุณผู้เขียนเป็นอย่างสูง
เชิญแสดงความคิดเห็น